

D4001

ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་རཀྴི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཱ་ལི་སྟམྦ་སྱ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།གང་གིས་དངོས་པོ་རྟེན་འབྱུང་བསྟན་པ་ཡིས། །ཡང་དག་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་བཀའ་སྩལ་པ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་དོན་ནི་ཅི་ནུས་བཤད། །མདོ་སྡེ་འཆད་པར་འདོད་པས་ཐོག་མར་ཐམས་ཅད་དུ་ བསྡུས་པའི་དོན་དང་།དགོས་པ་དང་། ཚིག་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། གླེང་གཞི་དང་། གླེང་བསླང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མདོ་སྡེའི་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས། བདག་ལ་ཡིད་ཆེས་པར བྱ་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་དུ་སྨོས་སོ། །གླེང་བསླང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། སྐབས་སུ་མ་བབ་པར་སྨྲས་ན། ཚིག་ཐམས་ཅད་འཆལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་མ་འཆལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྐབས་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡོངས་ སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་སུ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ ལས་དང་ཚེའི་མཚན་ཉིད་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་དེ་ཁོ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བླ་ན་ཡོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཐབས་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། ། དགོས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་། སྙིང་རྗེས་ནི་འཁོར་བར་མི་གཏོང ཞིང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ ལམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེའི་དགོས་པའོ།།ལམ་དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བདེ་བླག་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་དེའི་དགོས་པའོ། ། དགོས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཉན་པ་དག་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།དགོས་པ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །ཚིག་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞུང་དང་འོག་ནས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་། གསོལ་བ་བཏབ་ ནས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས།མདོ་སྡེའི་དོན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་སྟོན་ཏེ་། སྐུར་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།

大译师班智达巴则热西达翻译、校对并审定。印度语：圣稻秆经广释。藏语：圣稻秆广释。顶礼文殊童子。
以缘起法宣说诸法，开示正确与非正确，向彼法王我顶礼已，当尽己力解说稻秆。
欲解说经典者，首先应当阐述总义、必要、词义、关联及答辩。其中此经的总义有七种：缘起、引发、所知事、了知、了知果、如何了知及经典的必要。
其中缘起是经典生起的因，结集者为使人对自己生信，故于一切处皆说。引发是为解说经典而作的契合场合的引导，若不契合场合而说，一切言语将成无义，故为使言语不失义，一切处皆与场合相契合。
何为所知事？是顺行与逆行的缘起，由于这是以智慧所应了知，故称为所知事。此中显示了杂染真实性的烦恼、业、寿命等特征，以及清净真实性的逆行缘起之特征。
由此道如实了知真实性，是为了知道之自性法。了知果有二种：有上和无上。其中有上是声闻四沙门果及涅槃。无上是佛果。此二者显示了应取支分及方便。
如何了知彼？以胜义谛和世俗谛，如《圣解深密经》中所说：'此是所知义。'为显示获得了知自果二种的方便而说此。
必要是断除障碍及趣入无住涅槃之道。略说无住涅槃之道即是菩萨的智慧与悲心。以智慧不堕轮回，以悲心不舍轮回而不堕涅槃。菩萨住于缘起，以智慧增长，对于趣入迷惑的众生生起大悲心，故趣入无住涅槃之道是其必要。
由此道菩萨能轻易断除二障，此亦是其必要。说此必要是为令听闻者恭敬听闻、领受等。此处必要已摄入总义中，故未另行宣说。
当说词义、关联及答辩，彼等一切当与下文相配。其中'如是我闻'表示结集者祈请后结集，显示下文所有经义，为断除诽谤和增益。

།བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བདག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཐོས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐོས་སུ་ཟད་ཀྱི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་རྟོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མི་སྲིད་པའི་དོན་སྨྲས་ན་ཡིད་ ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གོང་མ་དང་སྦྱར་ཏེ། དུས་ནི་དུས་སམ་འཁོར་འདུས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ན་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཤིན་ཏུ་ཐོས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ བཞུགས་སོ་ཞེས་འོག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ།འདིས་ནི་འདུལ་བའི་བྱ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ན་བཞུགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཆེར་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྟེ། དེ་ན་སྔོན་རྒྱལ་པོའི་མིང་བཏགས་པའི་ཁང་ཁྱིམ་དག་ལ་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མི་འཚེ་བས་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་བཏགས་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གྲོང་ཁྱེར དེ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་མཐའ་དག་གི་ནང་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གང་ན་བཞུགས་གཏོལ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། བྱ་ རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱ་རྒོད་འདྲ་བར་རིའི་རྩེ་མོ་རྡོག་རྡོག་པོར་འདུག་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའོ། །གནས་འདི་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་བཏགས་པའམ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བར་སྟོན་ཏེ་། མཐོ་བར་བསྟན་པས་སོ། །རི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རླུང་གིས་མི་བསྒུལ་བ་སྟེ། མི་གཡོ་བར་བརྟན་པས་སོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྲངས་དང་མཐུ་གཉིས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་རྒོལ་བས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིས་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །གྲངས་ཕལ་ཆེ་བར་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ནི་དེ་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་གཡོག་ལྔ་བརྒྱ་དང་།ཆུ་ཀླུང་འོད་སྲུངས་གཡོག་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་། ག་ཡ་འོད་སྲུངས་གཡོག་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཡོག་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བཏུལ་ནས་ཐོག་མར་རྒྱལ་པོའི་ ཁབ་ཏུ་བཞུགས་སོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བཤད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྨོས་ཤིང་། གང་གི་ཕྱིར་དེ་གོང་དུ་སྨོས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་བདག་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ པ་དང་།འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་འདུལ་ཞིང་སྒོ་དེ་ནས་དེའི་འཁོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཟུད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་ཐུན་མོང་བས་དེ་དག་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །གོང་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། དེ་དག་རང་གི་དོན་ལྷུར་ལེན་པས། རྟག་པར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་གུས་པར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མོང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་ལ་དེ་དག་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

'我闻'这两个词表明不是我亲身经历和证悟的，而是从他人那里听来的，不是自己亲身证悟。仅仅是听闻而非证悟，因为除了佛陀之外，其他人不可能证悟如此深奥的道理。这也是为了使人生信的原因，否则若说不可能的道理，人们就不会相信。
'一时'这个词与前面的'闻'字相连。'时'是时节或集会，因为在任何时候任何地方都很难听闻如此殊胜的经典。或者'一时'与下文'世尊住'相连，这表明由于教化众生的事业无穷无尽，其他时候世尊住在其他地方。
'世尊'是因为降伏四魔以及具足自在等功德而得此称号。
'王舍城'是一座大城市的特定名称，据说因为从前那里有国王命名的房舍不受非人侵扰，所以得此名称。因此那座城市被如此称呼。这座城市是所有城市中最重要的，同样，这部经典也是遍及一切经典中最重要的，所以在此处宣说。
王舍城很大，不知世尊住在王舍城何处，因此说'在灵鹫山'。因为山峰像秃鹫一样突兀耸立，所以称为灵鹫。提到这两个处所，是为了显示利益在家出家二众，或者显示圆满自利利他。
'灵鹫山'表明此经难以理解，因为显示其高。'山'表示不为外道之风所动摇，安住不移。'大'指数量和力量两方面，因为已经降伏烦恼且不为反对者所动摇。
'比丘僧众'显示其力量大。说明数量众多是'一千二百五十人'，当时确实有这么多人，即世尊调伏了优楼频螺迦叶及五百眷属、伽耶迦叶二百五十眷属、那提迦叶二百五十眷属，以及舍利弗、目犍连各二百五十眷属，最初住在王舍城。
为什么在大乘经中提到声闻众，为什么要先提到他们呢？这是为了显示结集者值得信任，显示声闻众也将趣入大乘，通过调伏主要眷属而引导其余眷属趣入大乘，以及因为修习缘起是共同的，所以应当提到他们。
为什么要先提到他们？因为要显示他们虽然重视自利，但经常追随世尊，也为了显示应当恭敬出家众。在比丘僧众之后没有提到菩萨众，是因为在宣说大乘经典时他们是主要的。他们因发菩提心而成为菩萨。

།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཅེས་ བྱའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཆེན་པོ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་ མེད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བཞུགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང་། ཆོས་འཆད་ ཅིང་བཞུགས་པ་དང་།ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཚངས་པ་དང་། ལྷ་དང་འཕགས་པ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཞུགས་པར་གྱུར་ཟིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་ན་གང་དང་ལྷན་ཅིག་བཞུགས་པ་དེ་སྨོས་པས་ནི་གླེང་གཞི་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ དེའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གླེང་བསླང་བ་བཤད་དོ།།དེའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དག་གང་དུ་ལྷགས་ནས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དེའི་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་སའོ། ། ག་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་གང་ན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་གཏམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དགའ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བརྟུལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ ཡང་བླ་མར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བའི་གཏམ་ཉིད་བྱས་ཀྱི།གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བྱས་སོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྱག་བྱེད་ན་ནི་བླ་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་ན་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།རྡོ་ལེབ་ལ་འཁོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྡོ་ལེབ་དང་ཡང་ཉེ་ལ། ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཤིན་ཏུ་འདུན་པས་དེ་ཉིད་དུ་འཁོད་ཀྱི། སྟན་བཟང་པོ་ལ་ནི་མ་བསྡད་དོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུའོ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཡིན་ལ།བྱམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེས་དེ་ལ་དྲི་བར་སྤྲོའི། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བམ་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ། །སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུ་ལྗང་བུའོ། །དེ་ལ་གཟིགས་པ་ནི་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་བ་དང་།ནང་གི་གཉིས་ཀ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་བདག་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དེ་བཤད་པས་འདུལ་བས་ན་དེ་དག་ཉིད་ལ་མདོ་འདི་བཤད་དོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་ མི་གསུང་བར་གྱུར་ཅེ་ན།བདག་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟགས་དེ་བརྗོད་ན། དགེ་སློང་གང་དག་ངེད་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བའོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ང་རྒྱལ་སྤང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤིན་ ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་འཆད་པས་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་།དེ་ཙམ་གྱིས་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། དགོངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

由于声闻们也有自己的菩提心，为了区分这一点而说'大菩萨'。因具足七种大的特质，故称为菩萨摩诃萨。其中，大法是对他们宣说《十万颂般若波罗蜜多》等，因为其极为广大。大发心是为了无上正等正觉而发心。大胜解是对如此甚深广大的法生起胜解。大意乐是为了利益一切众生并带来安乐而发心。大资粮是无量福德智慧资粮。大时间是以三大阿僧祇劫而得菩提。大圆满是圆满无上正等正觉。
'安住'有三种：以威仪而安住、说法而安住、以内正等持及梵天、天人、圣者的特征而安住。'安住'表示已经安住。说明何时何处与何人同住，这是说明缘起。
现在以'尔时'等说明引言。'尔时'是指世尊安住时。为了抉择法义，众人前往之处即是所趣之地。'何处'是指在何方位的意思。为了说明真实修行而生起最胜欢喜的言论，即是'互相欢喜'，这是结尾。
菩萨和出家人二者都被称为上师，因此只作欢喜言论，而不互相顶礼等。若互相顶礼，则无上下之分，也将无有止境。'集会'意为聚集而不太远。'坐于石板'是因当时既靠近石板，又对抉择法义极其专注，故就坐于此处，而不坐于好座。'尔后'即其后。
圣者舍利子是具慧者中最胜，弥勒也极近菩提，因此他向弥勒请问。'此处'指王舍城或是语助词。'青稻田'即青色稻苗。观察此处是为了无差别地显示外缘起和内缘起二者，因为二者都是无我且同样依赖因缘。当时对比丘们说此法能调伏他们，故对他们宣说此经。
为何世尊保持沉默？虽然像我这样的人不能了知世尊的密意，但若说其征相，是为了使那些认为'我们听一点就能明白'而生起傲慢的比丘们能够断除傲慢，以及宣说菩萨们甚深义理的密意而显示其殊胜性，并且仅此程度的开示已经圆满了说法的必要。'何义'是指密意和何种密意的意思。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ པ་བཞི་དང་།དགོངས་པ་བཞིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་ དགོངས་པ་དང་།དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འདིར་གང་ལས་དགོངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་མཐོང་ན་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། དགོངས་པ་རྣམས་འདྲི་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་རིག་པ་ ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲར་གསུངས་པ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་པ་། སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པ་ཟག་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་ཏེ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ཐ་དད་ན་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཆོས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་། །ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བའི་ཆོས་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།ཇི་སྟེ་གཞན་ཞིག་ལ་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་བཞེད་པར་ལྟ་ན་ནི་དེའི་ཚད་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ གང་ཆེས་ནི་གང་།སངས་རྒྱས་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བཞེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞེས་དྲིས་སོ། །གླེང་བསླང་བ་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་རྣམས་ཟློས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང་། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡང་འཆད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་འཆད་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་ན་ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་བདག་པོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་སྟོན་པའོ། །སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ངེས་པར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གདོན་མི་ཟ་བ་སྟེ།དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གུད་ན་མེད་དེ། གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྟོན་ཏོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འོག་ནས་འཆད་པས་བདག་ གིས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།།འདི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་བའོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་ཇི་ སྐད་དུ་བྱ།སྨྲས་པ་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདིར་དེ་མེད་པར་དགག་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཟོས་པ་བཞིན་དུ་ལམ་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་མ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་ བ་གང་རིག་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འདིར་མ་རིག་པ་འགག་པ་ཞེས་ཏེ།འདིར་རམ་འདིས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊以四种密意和四种意趣宣说佛法：引入密意、相的密意、对治密意、转变密意，以及平等性意趣、别义意趣、异时意趣、补特伽罗意趣。这些中'意趣'是指什么的结语。
如果问到为何见到矛盾而询问密意和意趣，是这样思维的：无明等因果有漏法以缘起音声宣说，无漏道和无为涅槃则以法音声宣说，成佛之无漏法则以佛音声宣说。这一切若相互本性各异，如何能以见不同的缘起而见法？如何能以见不同的法而见佛？因此，如同见色声等一样，这也成为差异，如是思维。
如果认为此处是指缘起等其他，则其量度如何？因此说'缘起是什么？法是什么？佛是什么？'。因为不是如同缘起等那样认为，所以问'如何以见缘起而见法和佛？'。
引言已说完毕。现在弥勒圣者以'此中世尊'等复述世尊教言，以'缘起是什么'等显示遍知等义，并解释世尊的意趣和密意。
'世尊'是尊称。'法主'是指于一切法得自在，也就是说世尊于解说一切法得自在，为显示这些一切语皆应视为量而说。
为成立法主而说'一切智者'，因为他是一切智者故为法主，因此他是量，这是显示名声。'谁说缘起'是名声，'其为何'是结语。
'此无明缘行'，这是显示无明等力必定是因果事，那就是缘起。因果性亦不离无明等，非他，如是显示。无明等这些相将在下文解释，故我此处未说。
'唯此'是离我和我所。'苦蕴'是苦多。'大'是无始。
问：无明等灭也如何称为缘起？答：此无过失，此处并非说无明等灭是无遮，而是如同服用甘露，由修习道力，生起与无明相违的住处，即智慧生起，此处称为无明灭。此处或由此非欲说无明等灭。

།དེ་བས་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་བ་ཉིད་འདིར་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་ པ་འགག་པར་བལྟའོ།།གང་དག་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་རྣམས་རྨོངས་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་སུ་མི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་འཕེན་པའི་ཡན་ལག་གོ། །མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་གོ། །སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ ལག་གོ།།སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གོ། །རྒ་ཤི་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་འཕེན་པའི་ཡན་ལག་གིས་ནི་རིང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གིས་ནི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་མེད་ན་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ བས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ།།མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྒོས་པས་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་བ་འཕངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལས་དེ་བསྐུལ་བས་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ གང་གིས་གང་འཕེན་ཅིང་འཕངས་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་གྲུབ་པ་དེ་ལས་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་བས།ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ། མི་ཉུང་མི་མང་ངོ་། །གཞན་དག་ནི་སྔ་མ་དང་བར་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་གཉིས་དང་ བརྒྱད་དང་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ།དེ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ཡན་ལག་རྣམས་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་བསྟན་པས་འཁོར་བ་ཡང་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཡང་གཞན་དེའི་ཡང་གཞན་དུ་བརྗོད་དགོས་པས་གང་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བརྩམ། མ་རིག་པ་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རིགས་མཐུན་པའི་ རྐྱེན་ལས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡང་གཏོགས་སོ། །མ་རིག་པ་ལ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ དེ་རྟས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་གྱི་རྐྱེན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་བརྗོད་པའི་ས་བོན་ལ་ཐོག་མ་ཡང་ཡོད་པའམ། རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཀླན་ཀར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འཕེན་པ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་བའི་ ཡན་ལག་བརྗོད་པས་བདག་གིས་བཤད་པ་ཉིད་དེ་མང་དུ་བརྗོད་མི་དགོས་སོ།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ བཤད་དོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་འདིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་དགེ་ སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

因此，从上至下，应当观察诸行等的灭尽，这里诸行等与不相顺之处生起。对于那些对轮回的进入和还灭愚痴的人们，为了使他们远离愚痴，从杂染和清净两个方面，以顺序和逆序两种方式宣说缘起。
在此，前三支是能引支。名色、六处、触、受是所引支。爱、取、有这些是能生支。生是所生支。老死是过患支。其中，能引支显示远因。能生支显示近因。若无此二者，则不能成就生。因此说为二种。
由无明为因所生的业熏习识，而于未来投生。然后由爱取二支激发彼业，而成就生。因此，由何所引及所引者又由何成就，从此而有过患，故唯说十二支，不多不少。
其他说法是：前、中、后分别为二、八、二，依次排列。为了遣除愚痴，以三段安立而说诸支。
有人说：'因为未说无明的因，所以轮回成为有始，而无明也成为无因。'这是不对的。因为还要说彼因的彼因，从何处开始说生起的次第？无明也非无因，因为从无始时来由同类缘而生起。
在此，诸支不仅说是同类缘，也包括异类缘。无明则无异类缘。非如理作意等虽在经中说为滋养之因，但非直接因。或者，非如理作意等以颠倒相而住，即是无明自性，无有相违。
因此，轮回无有始，譬如说从种子缘生芽，种子既无始亦非无因，如是此亦无过。由于唯十二支，即已说能引和能生支，我已解释，不须多说。
已说所应遍知。现为显示遍知及其有上果，故说'诸法'等。此中法有二种：修行法和果法。修行法即八支圣道，此即是此处的遍知。由有为和无为的差别，果法也分二种。
其中有为是四沙门果，即解脱道自性。无为是烦恼断除相的涅槃。

།བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པས་བ་ལང་དང་གླང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་གཟུང་ངོ་།།ཡང་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་གང་ཡིན་པ་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་འདི་བརྗོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ན་འབྲས་བུ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་མ་ནོར་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོག་ཅིང་ དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ།།དེ་ཡང་གཞན་དག་ལ་མ་ནོར་བའི་རང་བཞིན་འཆད་ཅིང་བརྫུན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཚིག་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །དེ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ཡང་དག་ པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ།།དེ་ནས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། གཞོགས་སློང་ལ་སོགས་པ་ལོག་པས་འཚོ་བའི་ཉེས་པ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཉེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ནི་ཡང་དག་ པའི་རྩོལ་བའོ།།དེ་ཁོ་ན་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ ལྟར་འབྱུང་ན།གང་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སོ་སོའི་རང་གི་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་མྱོང་བ་མྱོང་བར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་གནས་འགྱུར་བ་ཡང་འཐོབ་ལ་ དེ་ནས་ལངས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ།ལོག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཚེ་ན་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་སྨྲ་ལ། གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་ཚོལ་བས་དེའི་གནས་སྐབས་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་མི་འབྱུང་སྟེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་ཇི་ལྟར་ མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཚིག་ཏུ་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ པའི་ཡན་ལག་སྟེ།དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདྲི་བའི་ལན་ལེགས་པར་ལྡོན་པར་ཡང་དག་པའི་ངག་གིས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཡང་ དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་རོ།།ཡང་དག་པའི་འཚོ་བས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞིན་ཚོལ་བས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རོ། །འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ངག་དང་ལུས་དང་གཉི་གའི་ལས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉི་གའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ཡང་ དག་པར་མཚན་མ་རྟོག་པས་།བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།

论典中虽然安立有为法和无为法的沙门果，但是由于另外宣说涅槃，就如同'牛'和'牦牛'的说法一样，应当执为有为法。或者认为完全清净的真如即是此处所说的涅槃，因为它没有烦恼。
宣说这些果位是为了依次表明声闻和独觉通过修持此道，以人无我和法无我的方式修习，就能获得果位。
其中，如实了知真实性的本质是正见。如理思维、观察真实性是正思维。向他人解说无误的本质，远离妄语等过失的语言是正语。
远离杀生等过失，身业完全清净是正业。远离伪装、谄媚等邪命的过失，完全清净地行持身语诸业是正命。为了断除其余过失而精进是正精进。
不忘失真实性是正念。为了成就更高的功德差别而恒时入定是正定。
如果有人问：对于入道者，正语等如何生起？八正道如何成立？对此无过失，因为在出世间道的阶段，瑜伽师会亲身体验这样的各别自证，获得转依，从定中起来后趣入正语等，不会趣入邪语等。
因此，以因得名果，由于正见等八支是清净之因，故称为八正道。当时虽然一句话也不说，也不寻求衣物等，在那个阶段八支并不生起，因为相违。
其中，正见是决断支，因为能确定如实所证的真实性。正思维是令他了解支，因为能安立所证真实并表达成语言。
正语、正业和正命是令他信服支，因为它们依次令他人信服瑜伽师的见解清净、戒律清净和少欲知足清净。由于正语善于回答问题，令人信服见解清净；由正业不作不当之事，令人信服戒律清净；由正命如法寻求衣物等，令人信服少欲知足清净。这些依次是语业、身业和二者的本质。
正精进是清净声闻和菩萨二者烦恼障的支分。正念是清净昏沉掉举等随烦恼的支分，因为通过念住正确观察相，没有昏沉掉举等的机会。正定是清净功德差别成就障碍的支分，因为能成就神通等功德。

།ད་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་མ་ལུས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པར་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་གཞག་པ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་སྟེ།དེས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་མིག་ཡོད་ན་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིག་ཡུལ་དུ་མི་ རུང་སྟེ།ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཀྱི་ཤའི་མིག་ གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དེ་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་གཟིགས་སོ་ཞེས་ལྡན་པའི་ཚིག་ནི་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་སྦྱར་རོ། །བྱང་ཆུབ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གདགས་ པའི་རྒྱུའོ།།སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཟིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཟིགས་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཟིགས་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་པ་དང་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ཁོ་ན་བསྒོམས་ན་ནི་སྐུར་པའི་མཐར་ལྟུང་ཞིང་ཆད་པར་ལྟ་བའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་ཁོ་ནར་བསྒོམས་ན་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ལྟུང་བས་གཉི་གའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ན་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ ཡིན་མོད་ཀྱི།དུས་གསུམ་དུ་ཡང་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་འདིར་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ནི་བདེན་གྱི་ཆོས་གཞན་ནི་བརྫུན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའོ། །བརྗོད་པ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྟོན་ཏེ།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བརྟག་པའོ། །འདིས་ ནི་དུས་གསུམ་ཡང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པས་འགྱུར་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་གཉིས་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་སྲོག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གིས་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཚོ་བས་ན་བདག་ཁོ་ན་ལ་སྲོག་ཅེས་གཞན་དག་གིས་ བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཐ་དད་པ་སྲོག་ཅེས་བརྗོད་པའི་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་བདག་དང་བྲལ་བས་བདག་དང་མི་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་རྟག་པར་ཕ་རོལ་དག་ གིས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བདག་དང་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་བར་དགོངས་པའོ།

现在开示无上圆满智慧的果位。对于'什么是佛世尊'这个问题的回答是'因为通达一切法'。即是说，如同在手掌中放置庵摩罗果一般，毫无错谬地照见一切诸法的所有方面，因为如实通达诸法的意义，所以称为佛。
如果说'照见'是否需要有身体和眼睛才能成就？一切法并非眼根所能对境，因为境界各自决定，所以说'彼以'。'彼'指佛世尊，'彼等'指诸法。'圣慧眼'是说以无漏智慧眼照见，而非肉眼，这是其含义。因为这是无上的，所以意味着一切法都可成为对境。
'法身'是说明其因，即是一切佛法之因的清净智慧或清净真如，身即是法身。这也是说明其为无上慧眼之因而提及的。'具足法身而照见'，这'具足'一词应从文义中理解。
'成就菩提'是三种菩提安立的因。'有学与无学'是比喻，不仅照见有学和无学，也照见非有学非无学。提到有学和无学是为了说明：既然能照见出世间的有学和无学法，何况其他非此等法岂有不能照见？
现在为了说明世尊依何密意而说，以及如何圆满了知，所以说'其中，如何见缘起'。缘起应当了知有胜义和世俗两种方式，为了远离增益和损减二边。如果仅修胜义方式，则会堕入损减边而成断见，或住于声闻涅槃。如果仅修世俗方式，则会堕入增益边，因此应当双修二种方式，远离二边而入中道。
其中，无明等虽如幻化影像般依赖因缘，但于三世中皆不生，这就是此处的胜义方式。如说'无生法是真实，其余诸法皆虚妄'。这也因超越一切戏论而为诸佛各自证知。
言说唯在世俗中由世尊宣说，为说明这点而说'于此世尊'。'于此'是语助词。因为在一切时中都如是宣说无生法性，所以是可观察的。这表明三世在胜义中是一味的、无有变异。
如果这样的话，可能会与我见论者相似，所以说'无命'。因为不是以自性为我，因为其他论者认为唯有我才称为命。'离命'是说不被称为命的我所加持。这表明虽然是常，但因离我故与我不同，因为他方认为唯无我才是常，因此意味着这与我见不同。

།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བདག་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མ་བརྟགས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་མ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཚད་མས་མ་ནོར་བར་བསྒྲུབས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདིས་ནི་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་དུ་རྟག་པ་དང་ལྡན་སྙམ་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ན་འདི་ལ་གང་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། རྐྱེན་རྣམས་ལས་གང་བྱུང་བ་དེ་མ་ སྐྱེས།།དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ད་ལྟར་མ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྔོན་སྐྱེས་པས་ན་བྱུང་བ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་ཡང་དོན་དམ་པར་ད་ལྟར་གྱི་དུས་བཞིན་དུ་མ་བྱུང་བར་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་རང་ གིས་བྱུང་བ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ལ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་རྟག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པར་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།འདིས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་བཀག་གོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པས་ཀྱང་འདི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་གིས་དེ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཀྱང་ དོན་དམ་པར་མེད་དེ།དེར་ཡང་བརྟག་ཅིང་བརྒལ་བར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པའི་དུས་སམ། ཐ་དད་པའི་དུས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ།།ཇི་སྟེ་ཕྱོགས་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། ཅི་སྟེ་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། ཇི་སྐད་ གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས།དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།འོན་ཀྱང་དེ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ན་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་ཞི་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་དགོངས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ། རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན། །འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་ བྱ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་འདོད་པས། །དམ་པའི་དོན་གྱིས་བཙལ་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།

为了说明缘起在胜义谛中不是如实永恒的自性，所以说'如何'这句话，意思是'未经观察'。
为了说明'如何未经观察'这个理由，所以说'无错'这句话。这是以量无错而成立的，因此是未经观察的。这说明它是无颠倒成立的。
对于'因为是生起的，怎么会以未生的方式具有常性'这种想法，所以说'未生'这句话。胜义中此处没有任何生起的自性，如同影像一般，这是其密意。如所说：'从诸缘所生者，彼即是未生，彼无自性生。'
虽然现在未生，但因为过去已生而具有生起，对于这种想法，所以说'未生起'这句话。密意是过去在胜义中也如现在一样未生起。
虽然它自身未生起而具有未生和未生起，但不是由自在天等他者所作吗？对于这种想法，所以说'未作'这句话。密意是没有任何常性因，因为次第与非次第作用相违故。这遮遣了无因和不相顺因。
虽然不是由自在天等所作，但此是由因缘和合所作，因此是所作，对于这种想法，所以说'无为'这句话。胜义中也没有能作的因缘，因为同样可以观察推究故。它们也不是能造作，因为一切法无动故。也不从他生，因为同时或异时诸法胜义中不可能生起。
虽然在此方面缘起不具有生等法，但或许在其他方面会生起，对于这种想法，所以说'无碍'这句话。因为空性遍及一切事物，所以此无生于一切处无碍。这说明遍一切处，如所说：'恒时无生法即如来，一切诸法亦如善逝。'
如果这样的话，为什么具有如是所说殊胜功德的一切缘起不能如是了知呢？对于这种想法，所以说'无所缘'这句话。因为离所取能取相故。因此执著所取能取的诸识不能了知它。
然而虽无所缘，但应以无戏论出世间智慧了知，即所谓不见任何法即是见真实之理。
为什么又要如所说那样以胜义方式修习呢？对于这种想法，所以说'寂静'这句话。以胜义方式修习时离一切损害故为寂静。颠倒是一切烦恼的根本，因此以胜义方式修习时能息灭一切烦恼，欲断烦恼者当如是修习，这是其密意。如所说：'分别诸世间，应如世间知，欲断诸烦恼，当求胜义谛。'

།གང་ལ་བདག་མེད་བདག་གི་མེད། གཟུང་བ་མེད་ཅིང་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་མྱོང་བ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་སུ་ཞིག་དེ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་སྤྲོ་སྙམ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་འགྱུར་གྱི་། འདི་ལ་དོན་དམ་པ་མཐོང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྡོག་སྟེ།དེ་བས་ན་འདི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམས་ན་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་གཅོད་པར་འགྱུར་གྱི་། དེ་ལྟར་སྒོམས་ཤིག་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ན་ཡང་ཕྱིས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ ཕྲད་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པ་མཐོང་བ་ནི་སུས་ཀྱང་བསླུ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལ་སུས་ཀྱང་བསླུ་བར་མི་ཟུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡང་བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གང་ལ་ཉོན་མོངས པ་རྣམས་གཉེན་པོས་ཞི་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་ བཞིན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་མེད་དེ།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཟོད་མ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཆོས་གང་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མེད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ ཀྱིས་བཀག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།ཡང་དག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའམ་གསལ་བར་བྱ་བ་གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ ཟིན་པའི་དུག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་གོམས་པར་གྱུར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པས་ནོར་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ པས་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེད་དོ།།ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་བཅས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ན་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གང་གིས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་འབྲས་ བུའི་ཆོས་མཐོང་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སུས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེས་དེ་ལྟར་མཐོང་སྙམ་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་འདིར་མཐོང་བའི་གཏན་ ཚིགས་སོ།།སུས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ པའོ།

对于无我无我所，无所取亦无能取，由于远离一切所谓体验的名言戏论而生起极大恐惧，因此对于'谁会乐意如此修行'这样的想法，说'无所畏惧'，因为此中无有恐惧。执著实体和我是一切恐惧的根源，若于此见到胜义谛则能遮遣对一切事物的执著，因此若以胜义方式修持此法，则能从根本断除一切恐惧，故当如是修持。
若以胜义方式见到此缘起，之后若遇恶友，由于修持非理作意，会成为贪等烦恼的因，会成为恐惧之因，对此想法说'不可夺'，因为见到胜义谛者任何人都无法欺骗，因此不会被夺走。虽然见到真实性者确实无人能欺，但仍可能因自己行持颠倒而被夺走，对此想法说'非寂灭自性'。
对于烦恼被对治所寂灭的自性称为'寂灭自性'，此处应理解为'具有寂灭自性者'。非寂灭自性即是非寂灭自性，这是说此中无需以对治力寂灭颠倒自性，因为本自光明的缘故，要说明法界中颠倒本来未生。如经中所说:'凡夫不能生任何法，诸佛亦不遮止任何法。'仅仅是如实见到真实性而已，此中无有任何需要建立或显明之处。
如《入二谛经》中说:'如梦中被蛇咬的毒得以平息一样，烦恼也会平息。'因此，若熟习真实性，由于通达本自光明的法界，则无有错误的种子。安住于真实性中，暂时烦恼便无机会生起。有些版本中出现'具寂灭自性'，即无明等本自寂灭的自性即是具寂灭者，由于本自寂灭俱在，故称'具寂灭自性者'。
谁见到如是缘起，谁即见到所说的修行法和果法，因为一切于胜义中都是一味的缘故。佛世尊也是所说的胜义法身自性的缘故。因此说'谁见到所说之法，谁即见到佛陀'。为何如此见到？世尊说明理由:'于此通达圣法并具足正智'，这是此处见到的理由。
谁通达所说的缘起，谁即通达圣法，意思是通达胜义法。谁通达胜义法，谁即具足正智。

།གང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་ དགོངས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདིར་ལན་དུ་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ ཏེ་དོན་དམ་པར་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐའ་དག་ མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་མོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་མ་ལུས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་ གཞག་སྟེ།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་བཅས་ རྐྱེན་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི།མཚན་ཉིད་དང་པོ་བསྟན་ཏེ། འདིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ལྟ་བ་བསྩལ་ཏོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་མདོར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་གང་གི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དེའི་རྐྱེན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ རྐྱེན་འདི་ཉིད་དོ།།གང་གིས་གང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་དེའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྐྱེན་འདི་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཅི་ དགར་ཟད་དེ།དོན་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་བཤད་སྙམ་པ་ལ་དེ་ལ་བྱུང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ སུ་གཏོགས་པ་སྟེ།ཁ་ཅིག་གང་གིས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བར་གནས་པ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་དོ། །གནས་པ་ཁོ་ན་གནས་པ་ཉིད་དེ་གནས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་དོ། །ཆོས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ་།སོ་སོ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པའོ།།ཡང་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ།

具有正确智慧的人，由于安住于平等性智慧，故对缘起、法和诸佛无有差别执著。因此，如果证悟圣法，由于具有正确智慧，瑜伽士如果见到所说的缘起，就能见到法和佛陀，这是世尊所说。
因此，世尊说了关于平等性的密意和圆成实相的隐密意趣，所以世尊的教言是无有矛盾的。
如果有人想：如果这缘起在胜义中不是由因缘所造作，为何称为缘起？为了说明这一点，为了显示在世俗谛中修习缘起，所以说'称为缘起'。在此回答说是对有因有缘而言，不是对无因无缘而言。
这样想：虽然在胜义中这缘起是无生的，但在世俗中如幻化、影像一样，是依靠各种确定的因缘而有的假立，因此不违背一切经典和世间的安立。
虽然如此，在世俗中外道们如何将此执著为无因、不相顺因等特征是不存在的，为了破除一切外道见，在此安立五种特征：有因所生相、无常多因所生相、无我所生相、有能力缘所生相、无作者缘所生相。
其中'有因有缘'说明第一个特征，这破除了无因见。对于'虽有因但如何成为无果之缘'的疑问，说'简要'等。这是说某法的缘即是此缘，其事物即是此缘性。通过何者了知何者之果，即是彼缘之果。
这是说明：此缘若有则此果生起。仅此称为缘起之声。对此声的成立只是随意而已，意义上无有矛盾。
对于为何说此有因的疑问，说'于此生起'等。'此法性'是指缘起法性。'法住性'等是异名，有些是为了利益一切亲近的能解义者而说为异名。
住即是住性，就是安住之意。'法决定性'即是不变，意思是依靠各别决定因。'缘起相顺'是说任何时候都没有不依靠因缘而生起的，意思是永远依赖因缘。
如是性即是如是修习。或者说是通达如是性的因。'无错如是性'是为了遮除错误性。

།གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་གྱུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ལ་ཞིག་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གྱ་གྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ བདེན་པར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ནོར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚིག་སྔ་མ་སྔ་མ་དག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་སྟོན་ཏོ།།འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སེལ་ཏོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་ལེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པའི་རྒྱུར་འདོད་དེ།ཐུན་མོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཕྱིའི་དང་ནང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བྱས་པ་རྣམས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ལ་ནི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེ་ན།ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། བདག་མེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱི་ནང་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་ཡོད་ན་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་མི་རུང་སྟེ། བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་སྟོན་ཏེ།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འདི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་སོ་སོར་ ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།རྟག་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གང་དག་རྟག་པ་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བརྗོད་པ་དེ་དག་བསྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་། ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པ་ལ་ཕན་ པར་བྱེད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཕན་པར་མི་བྱེད།ཅི་སྟེ་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་ཡང་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པས་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ན་ནི་དངོས་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད་། ཇི་སྟེ་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བྱེད་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དེ་རིགས་སོ། །དེས་ནི་གང་དག་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་བསྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་ས་བོན བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་ནུས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་སྟོན་ཏོ།།འདི་ལས་ཉིད་སའི་ཁམས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ།

'非他如是'这句话是为了断除虚妄。如果某一事物不是缘起的话，那时就会成为虚妄。但这是不存在的，因为一切事物都是缘起的。'真实'这句话是具有量度的，因为是不欺诳的。'唯谛'这句话是因为属于圣谛。'无错'这句话是因为不是颠倒分别。'不颠倒'这句话是因为是真实智慧的对境。或者前前诸词由后后来解释。
'为二'等句是显示第二相。缘起是依靠它而生起，以说明无常多因，由此遣除常一这种不相顺的因。此中因是能取因，因为是不共的。诸缘是许为俱有因，因为是共同的。
为显示第三相，所以说'此亦应观为外内二种'。'此亦'是指因缘和合的缘起。其中对内处执著为我，对外处执著为我所，为断除对二者的执著而说二种缘起，因为无我和缘起的内外是相等的。若有我，则内外缘起不应理，因为我的加持常时存在，以及成为它的自性故而如是常时存在。
'譬如从种子生芽'等句是显示外缘起的第四相，因为说明种子等各自决定的因。以因的随行和返逆二者显示功能，意思是不是从一切生一切，因为功能各自决定。常法没有随行和返逆，因此遮破那些说从无功能的常法生果的人们。
'其中种子不作是念：我当生起芽'等句是显示第五相。'然而'等句是显示诸法有因无作者。若作者是因，则彼事物将无关联，因为无有利益。若有利益，如果仅由自体存在而利益作者，为何不同样利益果？若由其他作者生起，则彼时彼亦将无关联。
若作者也是由各别决定的功能仅由自体存在而生果，则事物为何不同样生起？若由其他作者，则作者将无穷尽。因此，世尊说'一切法无作者'这句话是合理的。由此遮破那些许为有作者因的人们。
'其中地界作为种子所依的作用'等句是以显示地等的作用而说明功能，故显示第四相。此中地界即是应观为色相和形状的自性。

།ཆུའི་ཁམས་ནི་གཤེར་བའི་རང་བཞིན། མེའི་ཁམས་ནི་ཚ་བའི་ རང་བཞིན།རླུང་གི་ཁམས་ནི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ནང་དུ་སྦུ་གུ་སྟེང་རེག་བྱ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ་། །དུས་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགོངས་ པའོ།།སའི་ཁམས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་བརྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བལྟ་བ་བསྩལ་ནས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྩལ་བའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདག་གིས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དེའི་འདོད་པ་སེལ་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལས་བདག་ཉིད་རྒྱུར་མི་འཐད་དེ། དོན་མེད་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ ཅན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པའོ། །དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ སེལ་བ་སྟེ།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་བས་ན་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་གཞན་ལ་སྡོད་པ་མེད་དེ། གཞན་གྱིས་དེ་ལ་བསྡད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ན་ནི་མ་ཚང་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་འབྱུང་བས་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །དུས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་སོ། །གྲངས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་ངོ་། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་བསལ་ཏོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ མེད་པ་སེལ་ཏེ།རྒྱུ་མེད་ན་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདིས་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་འདི་ནི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་དང་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་སྟེ་ད་ལྟར་ལས་སོ། ། སྐད་ཅིག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་རྒྱུ་མི་གནས་པ་དུས་མཉམ་པ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བས་འཕོ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གང་དག་གི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་འཕོས ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་བསྩལ་ཏོ།།ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་སྡོང་པོ་དང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་ཞིང་མང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེས་ས་བོན་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ པའོ།།ས་བོན་ཇི་ལྟ་བུ་བཏབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་འབྲས་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་། ས་བོན་མ་ལོག་པས་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དོན་ཡོད་པར་བསྟན་ ཏོ།།རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པའམ་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལོག་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། འབྲས་བུ་འདྲ་བར་འགྲུབ་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དོན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

水界是湿润的自性，火界是炽热的自性，风界是流动的自性，这些使得芽得以显现成就。空界是内部中空且无触感，这也应当观察为明暗的自性。时间也是由地等的阶段差别而详细区分，这就是时间的差别之意。
地界也不会想'我应当作为种子依托的作用'等等，这是在显示第五种特征。如此显示五种特征，从随顺方面遮除外道见解后，为了从相反方面遮除，所以说'彼芽亦'等。
'非自作'是遮除那些主张唯有自性为因的观点。自性无论是有还是无，都不能成为自身的因，因为无义且无能故。'非他作'是说任何其他作者都不会预先思维而作，因为如前所说的道理，一切法都无作者故。'非共作'是说非自他共同所作。
'非自在天所作'是遮除自在天论者的主张。诸事物以恒常的自在天等为因是不合理的，因为有时生起故，因为无不具足因故。恒常者无待于他，因为不需要他待故。若说因缘的因也是自在天等，则不应有不具足的情况。因此，由于有时生起，意为非自在天所作。
'非时所作。非从数论所计的自性而生。'这些都是在遮除不相应的因。所有这些语句都是在遮除无因，因为若无因则无所待故，有时生起也不合理。
以此五种缘起相遮除常见等，为显示此义故说'应观五相'，'五相'是语词。因果极为差别故非一相自性。否则就不能安立'此是果'、'此是因'等差别。
从过去因及同时因亦不生果，唯从现在因。由于刹那性，果生时因不住，故不从同时因生，应成过失。因此，由因果相续不断故非断，因果不同故非转。这是遮除某些认为因的自性转变而生果的主张。
由于尼拘陀树等的小种子能生出粗大众多的树干、枝叶等，因此意为从小种子成就大果，故作者的作用非无意义。'种下何种种子即成就何种果'是说，比如从稻种子生稻果，而非他果。这也显示因果不错乱，故作者的作用有意义。
由两种因故作者的作用非有意义：等量或成就小果，及果错乱成就。因此，由成就大果及相似果故，显示作者的作用非无意义。

།ནང་གི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ འདུ་བྱེད་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཐུངས་པ་ནི་ ངོམས་པའོ།།ཟོས་པ་ནི་བཟའ་བའོ། །འཆོས་པ་ནི་བཅའ་བའོ། །འདིར་ཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་བསྡུས་པས་ཀྱང་ངོ་། །འདིར་ཡང་ནང་གི་སྦུ་གུ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པའི་རང་བཞིན་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་དགོངས་སོ། །མིང་ དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་།།དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་སྦྱར་ཏེ།སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ལུས་ཀྱི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མ་གྲུབ་ པར་མི་སེམས་སྙམ་པ་ལ།དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐ་དད་པས་བརྟགས་པ་དག་གོ། །ང་དང་ངའི་ཞེས་རློམ་སེམས་པ་ནི་བདག་གོ། །དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་ འབྱུང་བས་ན་སེམས་ཅན་ནོ།།ཚེའི་མཐའི་བར་དུ་འཚོ་བས་ན་སྲོག་གོ། །འབྱུང་བས་ན་སྐྱེ་བ་པོའོ། །ཤེད་ལས་བྱུང་བས་ན་ཤེད་ལས་སྐྱེས་སོ། །ཤེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་པས་ན་ཤེད་བུའོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་ངའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བས་ན་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་པའི་ཕྱིར་སྲོག་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་པའི་ཤེད་མེད་པས་ཤེད་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་དང་ སྐྱེས་པ་དང་མ་ནིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་གཞན་མེད་པས་བུད་མེད་མ་ཡིན།སྐྱེས་པ་མ་ཡིན། མ་ནིང་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་ལ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་མ་ཡིན་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་ བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་སུའི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །སྔར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རང་ བཞིན་ནི་བསྟན་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ།།འདིར་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཐའ་གཉིས་ དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་།རྒྱུ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཁམས་དྲུག་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཅིག་པུར་འདུ་ཤེས་པའོ། །རྡུལ་ཐ་དད་པའི་ལུས་ལ་གང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་རིལ་བོར་འདུ་ཤེས་པའོ། །སྐད་ཅིག་སོ་སོ་གཞན་དུ་གྱུར་ ཀྱང་གང་དུས་གཞན་ན་ཡང་འཇུག་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པའོ།།མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་དེ་ནི་བརྟེན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །བྱུང་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡང་འདས་པའི་དུས་སུ་འཕོས་པས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེར་ ཟུག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའོ།

通过'内缘起也是二者'这句话，说明了无常是从多种因产生的特征。通过'此无明缘行等'说明了从能力因缘产生的特征。其中'无明也不会认为我令诸行成就'等，说明了从无作者因缘产生的特征。诸缘也同样如此配合。'聚集'是指微尘互相关联的缘故。'饮'是指饱足。'食'是指进食。'调制'是指咀嚼。此处也说明了地等的作用特征。识界也是由集聚而成。此处也是以内部孔道、光明和黑暗的自性为空界所摄。
识界能成就名色芽，应当如是配合。那也是摄于五识蕴的识，以及有漏识如矛庐般集聚为一而称为识界，因为是生起的因。五识蕴是有漏的，因为无错乱故未作区分。为何地等不认为'我等未成就身体坚硬性等'，对此说'其中地界非我'等。我等一切都是异名，是不同宗派所计度的。执著我和我所即是我。彼于各道中出现故为有情。直至寿命际存活故为命。出生故为生者。从勇识生故为勇识所生。是勇识之子故为勇子。
其中地界离我慢故非我。离往来等作用故非有情。刹那性故非命。离能生之生起作用故非生者。从业所生故非勇识所生。无生勇故非勇子。无女人、男人、中性自性的自他故非女人、非男人、非中性，因为女人等仅是依地等安住的差别而假立。'非我非我所'是离我和我所执著的缘故。'也非任何他者所有'是无自在天等主宰的缘故。因此一切法无我无我所，如何能有作者，此为密意。
前已说明所应遍知事物的自性，因不知其相故，因此问'其中何为无明'。此中也说明五种相：自相、词义相、支分连接相、离二边相和因摄相。于六界差别执为无差别，即是一性执。于尘差别身执为一体，即是整体执。虽刹那各异，执为他时亦不转，即是常执。从无中生时，执为从有中生，即是依止执。从生已灭中，执为转至过去时，即是恒常执。

།སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་ཡང་གང་གཅིག་ཏུ་སྡུག་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་དག་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་དེ་སྟོན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་ལུས་དང་།ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལུས་དང་སེམས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་རྒྱལ་པོའི་ཞ་འབྲིང་བྱེད་པ་དང་།ཚོང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་མུན་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་མེད་པ་བཞིན་དུ་ བྱེད་པས་ན་མ་རིག་པའོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་འདི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཤོལ་བ་དང་། གཟུགས་ སུ་རུང་བས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་སོང་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་སོང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་ སོང་བ་སྟེ་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བརྟེན་པར་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འདུས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །རེག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདུས་ཤིང་རེག་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཚོར་ཞིང་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ན་ཚོར་བའོ། །སྐོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང་ སྐོམ་པས་སྲེད་པའོ།།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་འཛིན་ཅིང་ལེན་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལེན་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བས་ན་ སྲིད་པའོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ ཉིད་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།གང་ཟག་གང་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པས་ན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། ལོག་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་རྣམ་ གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་།།དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ལོག་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་མ་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་གཞན་ནས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་སྒྲས་དེ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སྟོན་ཏོ།

虽具三苦，但执著某一苦的本性为乐，这就是乐想。这些想是我等执想的因，因此先前已说明。这种种无知称为颠倒相所生，因此我见等一切烦恼聚皆是无明的本性。其中一分即是贪等，为显示此义而说：由贪、嗔、痴所生，故此身、语、意业即说为贪、嗔、痴，因为是假立的缘故。
所谓'具有贪著'是指对子女、妻子等的欲望。'如是等'是指那些身心烦扰的人从事王臣、经商等活动。其余易解故未说明。其中'因为是大暗故为无明'等，是显示词义的特征。
因为如实相不存在而造作，故为无明。'因为明显造作'是指明显造作后有。'因为了别'是指能够识别。'因为依止'是指由于有的力量，此处识投入及色可成，故依次为名与色。
因此经中也说四识住：趣近色之识、趣近受之识、趣近想之识、趣近行之识。说'识即使一刹那也无不依止而住'。'因为生起'是指识生长增长故为处，六处和合故为六处。'因为触'是指由其力量境、根、识互相和合如触相应的缘故。
'因为领受'是指由此领受感受往昔业果，故为受。'因为渴求'是指对后有等的欲求渴望故为爱。'因为取著'是指执取后有，即对欲、见、戒禁、我语的执著为取。'因为产生后有'是指由此生起故为有。
其余易解故未说明。因为错误理解补特伽罗无我，故先说无明等的第一种特征。现在对于错误理解二无我，关于支分相连的其他特征也说'复次'等。对于补特伽罗及法无我之实相特征不了解，即是无明。
这并非是无知识，而是因为以颠倒方式而知，故称为不知，即是说错误的认知。由此对色等法的执著也是错误认知的本性，故说为无明。在其他场合也用不知的词来表达此义。因为并非无知识，所以在此用其他异名来说明此义。

།ཡན་ལག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་དག་བདག་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་མང་དུ་བྱེད་ཕྱིས་བདེ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་བདེ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བས་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ན་བསོད་ནམས་དང་ མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྟག་ཏུ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན།དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། བདག་བདེ་བར་གྱུར་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ གྱུར་ཅིག་ཅེས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཡང་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་དེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་ལ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་པས་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ།།བསོད་ནམས་དང་མི་མཐུན་པས་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ།།མི་གཡོ་བ་ནི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། མི་གཡོ་བར་ཉེར་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་རེད་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་གསུམ་དུ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རམ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་ བུར་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

为了说明支分的连接，说'若有无明'等。愚者们由于对我等颠倒执著，为今生安乐而多造非福业，为后世安乐也造福业，为无苦无乐而造不动业，这些是无明缘行。非福业由于从愚痴而生，说是从无明缘而生是合理的，但福业和不动行恒常从无贪等善根而生，如何合理说是从无明缘而生呢？这并无过失。无明有二种：以迷惑因果为相，以迷惑真实为相。其中，从迷惑因果之因所生诸行，承许为非福业，而非福业和不动业则不是。彼等承许是从迷惑真实义之因所生，因为执著'愿我得乐勿受苦'而造作之故。因此，虽从不迷惑因果之因所生，但由于以迷惑真实义为相的无明缘所生，故无相违。有从迷惑真实义之因所生，也有从不迷惑因果之相生善根，故不相违，无有过失。因此，对真实义的错误认识即称为无明。
欲界所行业因事欲界中以福趣近行者，即是福分近行诸行。与福德相违故为非福，其中凡是往恶趣之行，即是非福近行。不动即是色界、无色界之因所成诸行，即是不动近行。或者，凡是成为福德且获得之行，即是福分近行，此即'福德'之语义。其他也应如是了知。'行缘识为何'等是余词，当说彼义。从福分近行诸行中成为福分近行识，从非福近行诸行中成为非福近行识，从不动近行诸行中成为不动近行识，此即名为行缘识。
此说：由于福等三种行所熏习之识，趣向福等三趣作为因事或异熟果，故说为行缘识。

།འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེས་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འགྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་སོ།།སྐྱེ་ མཆེད་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་གྲུབ་པའོ།།རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ཡང་གསུམ་འདུས་ནས་སྐྱེའོ། །ལ་ལ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཅེས་ཟེར་ཏེ།གསུམ་འདུས་པ་ཉིད་ལས་དེ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བར་ནུས་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའོ། །ཚོར་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་མྱོང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། རབ་དང་། རབ་ཀྱི་མཆོག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ཡང་ན་གང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་དུས ན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ།།སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །ད་ལྟར་དེ་དང་འབྲལ་བར་མི་འདོད་པ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འདུག་པའོ། ། སྡུག་པ་ཉིད་སྡུག་པའི་ངོ་བོ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པ་ནི་འདོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་མཐུན་པའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ལེན་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕེལ བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བ་ཡོད་པས་གང་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། ། རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ལས་འབྱུང་བ། རྐྱེན་གཞན་དང་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་རྟག་པའམ། གཅིག་པུའམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཐའ་བསྩལ་ཏོ། །རྟག་པ་མ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ནི་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས། གང་དག་དེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་དག་བསྩལ་ཏོ། །མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྟག་པ་སྟེ།དེས་ནི་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་འདི་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དེ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་རྐྱེན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དང་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་།བདག་གིས་འབྲི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མེད་པར་རང་གིས་འགོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'这是以识为缘而有名色'是指由于异熟识与名色的异熟同时成就，由其所摄持而增长，因此由福等行熏习的识之因所生，由其力而增长，与其同时成就的是识缘名色。
'通过六处'是指由眼等成就见等作用的目的。
'六触聚'是指从眼触乃至意触，这也是由三和合而生。
有些人说是苦等受生起的因是另一个心所法，但三和合本身即是此义，并非他义。
'如何'是指决定为能生受的行相之因的自性。
'经历、欢喜、耽著、住著于彼等受的差别'是指爱的小、中、大、极大的区分，这四者是异名。
或者，当experiencing乐受时称为'经历'。
当experiencing苦时，心对此希求即是'欢喜'。
对非苦非乐受，未来的执著即是'耽著'。
现在不欲与其分离即是'住著'。
可爱性即是可爱的本质，乐的本质亦复如是。
可爱是所欲。
乐是顺意。
对未来可爱事物希求的行相是取。
'发起再有业'是指激发的意思。
'增长圆满'是指有增长故，其后圆满是生的特征。
由此坏灭是死的特征。
'如是'是总结，显示离二边的特征。
'从种种因生起，从种种缘产生'是因为有顺逆诸多差别的行相。
由此遣除常、一、自在等妄计为因的边执。
'非常'是因为有生灭法性，由此遣除从常我等所生的自性，遣除那些执著其恒常住的边执。
'非无常'是因为相续常故，由此意为虽非从常我等所生，但此亦不违背常。
'非造作'是指无先行之心，因为非任何人所作。
'非无造作'是因为如幻，由各别决定的因缘和合所作。
'非无因非无缘'是因为依待各别决定的因缘。
'无受者'是因为无作者。
'非尽法'是因为生起与自因相顺的果，且无自减故。
'非灭法'是因为只要因缘和合即生起。
'非灭尽法'是因为无违缘时不会自行灭尽。

།ཐོག་ མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཐོག་མ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ། རྒྱུ་འཇིག་པ་དང་དུས་ནས་མཉམ་ དུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ།བར་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་གི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དེ་དག་གིས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྐུར་བ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་སེལ་ཏེ། ཅི་ རིགས་སུ་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་གང་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་འདོགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་གང་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།བསྡུ་བར་བྱ་བ་གང་གིས་རང་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་དང་པོ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྲེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི་ལས་ སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཡང་སྲིད་པའི་མྱུ་གུ་སོ་སོར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ནི་ཞིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེས་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མེད་ན་ཡང་སྲིད་པའི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་ནུས་པ་སྟོན་ཏོ། །ཞིང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ལ་གནས་པའི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རླན་པར་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདེབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདེ་བ་འདོར་ཞིང་ཐོབ་ པར་འདོད་པས་ལོག་པའི་བློ་ཅན་དང་ངན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ལས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞིང་གི་བྱ་བ་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྟོན་ ཏོ།།ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདེབས་པ་ན་བར་མ་དེའི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་གྱིས་མར་མེ་བཞིན་དུ་མའི་མངལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་པོ་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བདག་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་པས་བདག་གི་བ་མེད་དོ། །འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གང་གིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ནམ་ མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་རིགས་སྙམ་པ་ལ། སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན་ཏོ།

所谓'从无始以来趣入'，是因为没有任何开始。若认为轮回有开始，那么一切也将成为无因。'相续不断'是指相续不间断，因为因灭的同时果生起，无间断地生起。'如风相续而随入'，是因为涅槃大海是其边际。这些词语遣除增益、诽谤、常见和断见等边见，应当如理运用。
若有人问：'如果是相续不断地趣入，那么断除何因而获得涅槃？'对此，虽然显示断除何因而获得涅槃的摄因之相，然而等等。能令自果现前成就的摄因，即是所应摄。其中，第一支无明、爱取二者皆是贪著之相，故合为一说为'爱'。行与有是业。识即是识。
'识以种子自性为因'是说由烦恼和业所造作的识本身是后有苗芽各别取的因。'业以田地自性为因'是说由业令种子识造作。'无明和爱以烦恼自性为因'是说虽有业的种子识造作，若无烦恼，则阿罗汉不生种子识。
'业和烦恼生起种子识'是说若无彼等则不能成就后有苗芽。'其中'等词显示业等随行和还灭的功能。'作田地事'是说由其所生习气中住的种子识生起。爱令种子识润泽。'无明播种子识'是说由于执著我而欲舍苦得乐，以邪见而执持恶处。
其中，'业亦不作是念：我当作种子识田地事'等，显示业等无作者。'种子识生起'是说播种时，由中有的存在相续如灯般趣入母胎的意思。'名色苗芽亦非我作'等如前所说。'无主'是说无有自在天等任何主宰。'无我所'是说以无我自性故无我所。'无执持'是说非由任何我加持。这些是显示人无我。
'如虚空'是说以自性空故。对于'如是何以合理缘起'的疑问，说'于幻相自性'，譬如幻化虽然胜义无自性，但因缘具足故有生起，如是一切法无违。由此显示一切法无我相。

།གལ་ཏེ་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་བདག་པོ་མེད་པ་བདག་མེད་པ་བྱེད་པ་མེད་པས་མིང་དང་གཟུགས་ ཀྱི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཏུ་ཟིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པས་ཚེ་དུ་མ་ཡང་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བདག་མེད་ཀྱང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ རྣམ་པ་བཞི་དང་མཐུན་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ།དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དཔེས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་སྟོན་ཏོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་ནི་ལན་གྲངས་གཞན་ ན་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།རིང་པོས་བསྐལ་ཀྱང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་དཔེས་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་མ་ངེས་པའི་ལས་སྟོན་ཏོ། །རྐྱེན་དེ་ཡོད་ན་འབར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ས་བོན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དུ་མས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་བདག་མེད་པ་རྟག་ཏུ་གནས་མོད་ཀྱི།ལས་གང་དང་གང་གི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་ལས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་ པོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རིང་བ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐ་དད་པར་རུང་སྟེ་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་སེལ་ཏོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་ སྲིད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།སྒྱུ་མ་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་འགགས་པ་དང་། དུས་མཉམ་དུ་བར་མ་ཆོད་པར་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྲང་མདའི་དཔེ་སྟོན་ཏེ། སྲང་མདའི་ཐོག་མ་གཅིག་དམའ་བའི་དུས་ན་གཅིག་མཐོ་ བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འཇིག་པའི་དུས་ཉིད་ན།འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྲང་མདའི་དཔེ་འདི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་གྱི་གཟུགས་སྲང་མདའ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐོ་དམན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་། །དོན་དམ་པར་བསམ་པ་ལ་ནི། ཀུན་རྫོབ་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)]དངོས་པོའི་དཔེས་བསྟན་དུ་མི་འདྲ་སྟེ་དེ་མི་འགྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །མི་འདྲ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་རིས་མཐུན་པ་ནས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རིས་མཐུན་པར་སྐྱེ་བའོ་། །ལས་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དད་པ་དྲག་པོས་སྐད་ཅིག་བྱས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་ ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་དུས་རིང་པོར་མི་འདོད་པ་དང་།འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ལས་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགེ་བའི་ལས་ལས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགྲུབ་ལ། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་མི་ འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་མེད་དོ།

如果种子识被烦恼和业所造作,无有主宰、无我、无作者,而能显现名色之芽,那么此时由于一切时住,就会同时显现多生,因此对于生受等业的差别就不能获得,为了避免这种疑虑,虽无作者且无我,但为显示业果差别的四种相应之四种譬喻:
其中以眼识为喻说明顺现法受业。以影像为喻说明顺生受业,因为与之相近。以月轮为喻说明顺后受业,虽隔遥远但因显现因的实体相近。以火为喻说明不定受业。有缘则燃,否则不然,表示无定时。
这一切都是说:种子识虽为多业所造作,无作者、无我而恒时安住,但随着何业的习气被唤起,随顺因缘而住,则由于唤起其习气而显现其异熟。因此虽无主宰等,远近等业差别仍然合理,这是无过失的。
所谓'当以五相观察'等,是从遮遣的角度破除常等见。生死轮回由于极其差别故是无常。如幻化生起般,在世俗谛中死有灭时,同时无间显现生有,故非断灭。
这也以秤杆为喻:如秤杆一端下降时另一端上升,同样在因灭的同时果生起,故非断灭。此秤杆喻也仅是为了在世俗谛中断除对因果实体断灭见而说,并非胜义谛。因为在胜义谛中,外境色法之秤杆不成立,因为显现于识的色法非真实,且识无形体故高低不成立。对胜义谛的思维,不能以世俗事物为喻来说明,因为不成立。
如是因果事物如其所现。'不同'是指从人等同类中生于天等同类。'造作小业'是指虽以强烈烦恼和信心刹那造作,由不善等业而长时感受无间等不欲乐和欲乐的异熟。
所谓'如何感受之业'是指将感受乐等,表明随业如何而生果:虽具苦和忧,但由于梵行等善业而成就欲乐异熟;虽具乐和喜,但由于非梵行等不善业而显现不欲乐异熟。因此由于功能决定,如何感受之业即如是感受果报,无有相违。

།དེ་ལས་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སྐྱེས་བུ་ གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་བྱེད་ཅིང་སྩོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱ་བའི་སྐབས་མི་སྣང་ངོ་།།གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟར་ མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་སྩོགས་པ་དེ་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱད་པའི་གནས་ཀྱང་ཡོད་ལ་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཡང་ལས་དང་ འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་ཏེ།ལོག་པར་ལྟ་བ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏོ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཐོང་བའོ། །སྲོག་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་བཤད་ པ་བཞིན་ནོ།།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟར་བརྟག་པའི་ཁུར་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྡོང་པོ་ ལྟར་ཁོང་ན་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ལྟར་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པར་གྱུར་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཡོད་པར་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདག་ལ་ སོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་།སྔོན་ཡང་རྐྱེན་འདི་དང་མཐུན་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིར་གྱུར་པ་ཅིག་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཚེ་རིང་བ་དང་། ཚེ་ཐུང་བ་དང་། མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རུས་ཅིར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུ་དང་། གང་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ཡང་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལས་དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགལ་བས་དབུས་ཀྱི་མཐའ་བསྟན ཏོ།།འདི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གམ་བདག་གི་མ་ཡིན་པར་རོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དེ་ཅི་གཟུགས་ཅན་ནམ་གཟུགས་མེད་པ་ཅིག་སྙམ་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའམ། འོན་ཏེ་ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ནས་བདག་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཅིར་འགྱུར། ཅི་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་བདག་གི་ཡུལ་དང་། གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ པར་མི་འགྱུར་བའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་མེད་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་འདི་དག་གང་ནས་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ ཅད་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ།།བྲམ་ཟེ་ནི་ཁྱིམ་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའོ། །ལྟ་བར་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའོ།

世尊考虑到这一点，在其他经典中说道：'如果某个补特伽罗造作什么业，就要各自感受那样的果报，那么这样的话就没有修行清净梵行的机会，也看不到真正灭尽痛苦和终结痛苦的机会。如果有人说某个补特伽罗造作什么样将要感受的业，就会感受那样的果报，那么这样的话就有修行清净梵行的机会，也能看到真正灭尽痛苦的机会。'这是为了遣除否认业果的邪见而说的。
'如果有人'等词是在阐明经典的意趣。'恒常相续'是指在一切时中不间断地见到。'无命'等词如前所说。'无'是指如梦虚妄。'空洞'是指脆弱，如幻术般经不起观察。'虚幻'是指如阳焰般轮回境界无实体。'无实质'是指如芭蕉树般内部没有实质性的物质。
'病'是指虽暂时感受快乐却因苦的本质而痛苦。'疮'是指因苦苦的本质如疮般有害。'刺'是指因一切时中具有行苦的本质而为圣者所不欲。'罪'是指因成为罪恶而应当断除。'无常'是指具有生灭法的缘故。'苦'是指不如意的缘故。'空'是指未被我加持的缘故。'无我'是指自身非我的缘故。
'我过去是否曾经存在过'是指对我的存在不迷惑，因为没有任何我等的变化，且往昔也只是随顺此缘而尽。'成为什么'是指天人。'成为什么样'是指快乐与痛苦、长寿与短命、名字如何、种姓如何、肤色如何、住在何处等我的处所差别而不迷惑，同样也可以配合未来际。由于因不缺少而如是果相生起不相违，所以显示中际。
'这是什么'是指我或非我所。'这是怎样'是指思维该我是有色还是无色。'有什么'是指造作善业还是造作恶业等。'将成为什么'是指从今生我来世将成为什么，是造作善业还是造作恶业等，于三世中对自境和他境都不会迷惑。
为显示一切皆无我且顺应缘起而说'这些众生从何处来'等，因为容易理解所以未作解释。'一切沙门'是指出家人。'婆罗门'是指在家人，是世间所知的种姓差别。'见行'是指见的行相。

།ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་བའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ནམ། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟེ།བདག་ནི་ངར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་གིས་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་དག་ཕན་ཚུན་འགྱེད་དོ། །འཚོ་བས་ནི་སྲོག་གོ། །ཡང་དང་ཡང་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ལེན་པས་ན་གང་ཟག་གོ། །དགེ་མཚན་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་། གཏམ་རྒྱུད་དང་། སྔོན་བྱུང་བ་དང་། གླུ་བྲོ་ལ་སོགས་པས་བདག་དགའ་བར་འགྱུར་བར་གྲག་ཅེས་མངོན་པར་ཞེ་ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲ་ཤིས་སུ་སྨྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྩཝ་དཱུར་བ་དང་། གི་ཝང་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། ཞོ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། བུམ་པ་གང་བ་དང་། ཉ་དང་བྲམ་ཟེ དང་།ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། སྐར་མ་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། ཚེས་གྲངས་དང་། སྦྱོར་བ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བདག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྩ་བའོ། །ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བར་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་རྒྱས་པ་དང་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལྟ་བར་སོང་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །སྤངས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་ནོར་པའི་ཡུལ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བག་ཆགས་དེ་གཏན་ནས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་ཡང་སེམས་ལ་སྣང བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་པའོ། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩ་བ་ནི་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་འགག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ ཅད་བསལ་ནས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཅེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། ལམ་དེ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ ཅེས་སྨྲས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཚིག་དེ་འདས་པས་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་ལུང་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པས་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བསྟན་ཏོ།

所谓'差别'即是各别的。'具有我执见'是指关于我是否异于蕴或非异等分别念的具有者，由于我是我执识的对境，因此缘于此而使比丘和婆罗门互相争执。'命'即是生命。由于在诸趣中反复受生，故称'补特伽罗'。'具有吉祥'是指由于执著如是等事、传说、往事及歌舞等使我欢喜的说法。'具有吉祥言说'是指依靠吉祥草、郁金等，以及酸奶、花朵、满瓶、鱼、婆罗门、公牛等的见到，以及星宿、时刻、日期、瑜伽的差别而认为我将得清净的我慢，由于他们执著非道为道的缘故，是戒禁取见，我执是其根本。
'过度动摇与不动摇'是指心的膨胀与萎缩，这些是见的差别。'已断'是指完全不生起的缘故。'遍知'是指了知我等错误对境非为真实。'从根断除'是指以圣智慧完全清除彼习气的缘故。'不显现'是指永不再现于心的缘故。'后'是指其他生世。'成为不生不灭法'是指因为从根本断除根本，无生则无灭的缘故。
由于他们断除我见，故清除以此为根本的一切烦恼断除障碍，显示其果。趣入无住涅槃之道亦是其果，以'授记无上正等正觉'而说明，因为对住于彼道者授记的缘故。'说此已'是结集者表明此语已过去而可信赖之教法。圣者舍利子等随喜，表明一切世间应当受持此法。

།བདག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་དོན། །ཅི་ནུས་ཅི་འདྲ་རྒྱས་ ་བཤད་པ།

我将尽己所能广泛宣说此经典的义理。



D4002

།བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །ཆོས་དོན་ཟབ་མོ་རྟོགས་འཇུག་ཤོག་།འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གཱ་ཐཱ་དྭ་ ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ན།བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། །ད་ལྟ་ཉི་ཚེ་མཐོང་བ་རྣམས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་ལ། །ཆེན་པོར་འཕར་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།།འོན་ཀྱང་རྟེན་ལ་གནས་བཅས་དང་། །སྔ་ནས་དགེ་ལ་གོམས་བྱས་པའི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ལེ་ལོ་དང་ནི་ཅུང་ཟད་ཆོག་པར་འཛིན། །འདོད་ཆགས་ དང་ནི་ང་རྒྱལ་དཔྱོད་པ་དང་།།འགྱོད་པ་དང་ནི་མ་ངེས་འབྱེད་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ། །དེ་ཡིས་བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་གི། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་གཉིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པས་མི་འགལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་མདོ་ལས།འཕགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་འཕགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་ནི་ བསོད་ནམས་རྫོགས་པས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ལ།བདག་ཅག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་ན་ཆུང་བར་གྲགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྐུ་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ལ་འོད་འདོམ་གང་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་མང་པོ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ དགྲ་ཡོད་པ་དང་།འདིའི་ཞིང་གཡང་ས་དང་མི་གཙང་བ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། རྡོ་དང་། རི་ལ་སོགས་པས་གང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་གནས་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ནི་ སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་།དེའི་བསྟན་པ་ལྟར་མ་བྱས་ན། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ནས་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། ། སྡེ་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་དང་། །འགྲོ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད། །སྐུ་ཚེ་རིགས་དང་སྐུ་ཚད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ།

愿以福德使一切众生，能入解深法义。圣稻秧经广释论由阿阇黎迦摩罗戍拉造毕。

